Uprava je konstatovala da u državnoj upravi i dalje ne postoji standardizovan sistem upravljanja ljudskim resursima, niti su ti poslovi prepoznati kao osnovna djelatnost organa uprave.
“Od 34 organa koji imaju više od 70 sistematizovanih radnih mjesta, samo šest odnosno 17,6 odsto, ima neki oblik organizacione jedinice za ljudske resurse. Takva struktura, ne omogućava strateško planiranje razvoja kadra, upravljanje karijerama niti sistemsko praćenje odliva zaposlenih. Dodatni problem predstavlja nedovoljna upotreba modula Centralne kadrovske evidencije (CKE), kao i odsustvo analitike i planiranja u upravljanju kadrovima”, ističe se u dokumentu.Prema podacima Uprave, više od 90 odsto ministarstava i drugih organa uprave pripremilo je kadrovske planove, što ukazuje na formalno poštovanje procedure.
“Ipak, ostaje otvoreno pitanje u kojoj mjeri se ti planovi realizuju i zašto pojedini organi ne uspijevaju da ih sprovedu do kraja”, piše u izvještaju.
Predlaže se formiranje međuresornog tijela koje bi pratilo realizaciju planova i izvještavalo Vlada Crne Gore.
“Poseban izazov ostaje praksa imenovanja vršilaca dužnosti. Podaci pokazuju da je čak 93,8 odsto lica koja su bila u v.d. statusu kasnije postavljeno u puni mandat, što može obeshrabriti druge kandidate da se prijavljuju na konkurse. Iako su izmjenama zakona ograničena uzastopna imenovanja, podaci ukazuju da je praksa višestrukog obnavljanja ovog statusa bila česta”, navodi se u izvještaju.
Analiza pokazuje da se na interne oglase u prosjeku prijavljuje svega 1,5 kandidat, dok je na javne oglase taj broj 7,9. Kada je riječ o javnim konkursima za visoki rukovodni kadar i starješine organa, prosjek je svega 2,1 kandidat.
“Niska mobilnost zaposlenih unutar sistema ukazuje na zatvorenost i slabu pokretljivost kadra, dok nizak broj prijava na rukovodeće pozicije može uticati na kvalitet selekcije. Istovremeno, institut zapošljavanja sa Liste za izbor – koji omogućava angažovanje kandidata koji su prošli konkurs, ali nijesu izabrani – gotovo da se ne koristi. Tokom 2024. godine samo sedam lica dalo je saglasnost da bude evidentirano, a svega dvoje je zasnovalo radni odnos na taj način”, naglašeno je u dokumentu.
Sistem ocjenjivanja ostaje jedna od najslabijih karika. Od ukupno 3.988 ocijenjenih državnih službenika i namještenika u 2024. godini, čak 3.466 ili 86,9 odsto dobilo je ocjenu „ističe se“.
Ocjenu „dobar“ dobilo je 13,2 odsto, dok su samo četiri službenika ocijenjena negativno – svega 0,1 odsto.
Ovakva struktura ocjena, navodi se u Izvještaju, obesmišljava sistem evaluacije i ne omogućava realnu procjenu učinka.
“Posebno zabrinjava podatak da je od 24 starješine organa uprave ocijenjeno samo šest. Uprava predlaže razmatranje ograničavanja broja najviših ocjena, obavezno postavljanje mjerljivih ciljeva i povezivanje sistema ocjenjivanja sa nagrađivanjem i napredovanjem”, napominje se.
Iako je 63 odsto organa sprovelo analizu potreba za obukom, samo 9,6 odsto blagovremeno je utvrdilo plan obuka.
“Nedovoljna zainteresovanost rukovodnog kadra za stručno usavršavanje dodatno usporava reforme, posebno u kontekstu evropskih integracija. Planirano je donošenje novog programa za sticanje ključnih vještina u upravljanju ljudskim resursima, kao i jačanje normativnog okvira koji bi pojedine obuke učinio obaveznim”, stoji u izvještaju.
Centralna kadrovska evidencija CKE je modernizovana kroz nove module, uključujući e-ocjenjivanje i e-sistematizaciju, ali je stepen ažurnosti podataka na nivou od 61 odsto.
“Uprava je u novembru 2024. godine dostavila Vladi informaciju o stanju CKE i upozorila na potrebu veće odgovornosti starješina organa i službenika zaduženih za unos podataka”, piše u izvještaju.
Istraživanje zadovoljstva zaposlenih, sprovedeno u saradnji sa SIGMA, pokazalo je prosječnu ocjenu zadovoljstva od 3,93.
Najvišu ocjenu dobila je angažovanost zaposlenih (4,05), dok je najniže ocijenjeno nagrađivanje (2,97), posebno u segmentu pravičnosti i transparentnosti.
Novo istraživanje planirano je za ovu godinu, kako bi se uporedili trendovi i definisale mjere unapređenja.
Posebno zabrinjava podatak da su u državnoj upravi zaposlena svega 42 lica sa invaliditetom, bez jedinstvene evidencije i sistemskog pristupa inkluziji.
U izvještaju se poručuje da je potreban međuresorni pristup i nova zakonska rješenja koja će obezbijediti veću zastupljenost i prilagođena radna mjesta za ovu kategoriju.
“Analiza za 2024. godinu pokazuje da je crnogorska državna uprava formalno uskladila veliki dio procedura, ali da suštinska reforma upravljanja ljudskim resursima tek predstoji. Bez jačanja kapaciteta ljudskih resursa, realnog sistema ocjenjivanja, veće transparentnosti zapošljavanja i snažnije inkluzije, uprava će i dalje ostati administrativno orijentisana, umjesto razvojno usmjerena”, zaključuje se u izvještaju.
Preporučeno
Video