Priča o rangiranju univerziteta u Crnoj Gori traje više od decenije, ali bez vidljivog epiloga i jasnog objašnjenja šta se dogodilo sa ranije najavljivanim inicijativama. Iako je javnosti ranije saopštavano da Ministarstvo prosvjete i Savjet za visoko obrazovanje rade na metodologiji za rangiranje fakulteta, konkretni rezultati nikada nijesu predstavljeni.
Redakcija Pobjede obratila se institucijama koje se bave obrazovanjem, kao i Agenciji za kontrolu i obezbjeđenje kvaliteta visokog obrazovanja (AKOKVO), ali odgovori još nijesu dostavljeni. Nezvanično, stručnjaci navode da nije poznato kada bi rangiranje moglo biti završeno, niti ko je zadužen za okončanje tog procesa.Iskustva drugih država pokazuju da rangiranje univerziteta može biti važan instrument za unapređenje sistema. Analiza Istraživačkog centra Skupštine Crne Gore ukazuje da su pojedine države, poput Rumunije i Bugarske, razvile nacionalne sisteme rangiranja uz podršku ministarstava, dok u Francuskoj, Njemačkoj, Italiji i drugim državama EU taj posao često obavljaju nezavisne organizacije i istraživački centri.
Savjetnica rektora Univerziteta Crne Gore Branka Bošnjak smatra da se od rangiranja godinama „bježi“, te da postoje i određene opstrukcije.
„Ono što je nesporno jeste da postoje velike razlike u ozbiljnosti pristupa kada je riječ o kadrovskim resursima, uslovima rada, organizaciji i realizaciji studijskih programa na pojedinim visokoškolskim ustanovama, a samim tim i u kvalitetu obrazovanja“, kazala je Bošnjak.
Prema njenim riječima, dodatni problem predstavlja slaba kontrola nakon akreditacije, ali i širi društveni fenomen u kojem se diploma često stiče prečicom.
„Tako se stvara fenomen diplomiranog neznanja, koji se ne sankcioniše, već afirmiše i pun nam ga je javni sektor. Rangiranje univerziteta bi podstaklo zdravu konkurenciju, ali za to je potrebna jasna politička volja koja, čini se, izostaje“, istakla je Bošnjak.
Redovni profesor Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta Crne Gore Radovan Stojanović ocjenjuje da rangiranje ima dvije strane medalje – može podstaći kvalitet, ali i stvoriti pogrešnu sliku sistema.
„Rangiranje je korisno jer podstiče univerzitete da unapređuju kvalitet diplomaca, nastave i istraživanja, ali metodologija često favorizuje istraživanja i bogate institucije, dok zanemaruje nastavu i stručnost“, kazao je Stojanović.
On upozorava da nadležne institucije ne mogu objektivno rangirati same sebe, te da taj posao mora biti povjeren nezavisnim organizacijama.
„To mora biti nezavisna organizacija koja taj posao radi zbog ideje i misije. Nadležni ne mogu objektivno rangirati sami sebe, a ni eksperti koje oni finansiraju“, rekao je Stojanović.
Dodaje da je tehnički jednostavno napraviti rang listu univerziteta u Crnoj Gori, ali da ona sama po sebi ne bi riješila ključne probleme sistema.
„Imamo jedan državni univerzitet i jedan ozbiljniji privatni. Možda je izvodljivije rangirati fakultete i pojedince po disciplinama, ali je preduslov jačanje konkurentske klime“, naveo je Stojanović.
Prema njegovom mišljenju, fokus bi trebalo preusmjeriti na kvalitet nastave, praktičan rad sa studentima i povezivanje sa privredom, jer se centar inovacija sve više pomjera ka kompanijama, dok klasični model obrazovanja trpi ozbiljne izazove.
Stojanović smatra da je potrebno razmišljati i o reorganizaciji državnog univerziteta, uključujući odvajanje akademskih i primijenjenih studija i formiranje univerziteta stručnih škola, posebno na sjeveru države.
„Na taj način bi se unaprijedio odnos prema studentima primijenjenih nauka i otvorio prostor za razvoj stručnih kadrova, kojih u Crnoj Gori hronično nedostaje“, zaključio je Stojanović.
Preporučeno
Video