Predlog je dostavljen nadležnom ministarstvu u okviru redovne procedure davanja sugestija na Nacrt Zakona o unutrašnjoj plovidbi, a odnosi se na član 22, kojim se uređuje režim plovidbe na Skadarskom jezeru i sa njim povezanim plovnim rijekama.

Iz JPNPCG smatraju da bi se takvo ograničenje u praksi lakše kontrolisalo od propisane brzine.

„Ovaj predlog zasnovan je na iskustvima sa terena, imajući u vidu da je kontrolu dozvoljene brzine plovila na velikoj i specifičnoj vodenoj površini, kakvo je Skadarsko jezero, teško efikasno sprovoditi u praksi, dok bi kontrola snage motora bila jednostavnija i efikasnija“, navode iz JPNPCG za Portal Standard.

Prema njihovom obrazloženju, cilj predloga je unapređenje bezbjednosti plovidbe, zaštita prirodnih vrijednosti Nacionalnog parka i efikasnije suzbijanje nezakonitog ribolova i drugih nedozvoljenih aktivnosti.

KRIVOLOVCI BRŽI OD SLUŽBI

Način na koji se snažniji motori koriste na jezeru posebno dolazi do izražaja tokom kontrole nezakonitog ribolova.

„Jedan od najvećih izazova sa kojima se susrećemo jeste krivolov, koji se u značajnom broju slučajeva obavlja plovilima sa motorima velike snage. Takva plovila su često znatno brža od plovila koja koristi Služba zaštite NP Skadarsko jezero ili Uprave policije, zbog čega ih je u pojedinim situacijama teško kontrolisati i zaustaviti“, navode iz JPNPCG za Standard.

Na arhivskom video-snimku koji su objavili Nacionalni parkovi vidi se konkretan primjer problema sa kojim se služba zaštite susrijeće na terenu. Dok prilaze licima koja na jezeru love strujom, što je zabranjen način ribolova, oni primjećuju službeno plovilo, pale motor i velikom brzinom bježe. Iako im službenici signaliziraju da se zaustave, ubrzo im se gubi trag. Ako je plovilo neregistrovano, teško ga je pronaći i sankcionisati, a dodatno je teško utvrditi kojom je brzinom plovilo bježalo.

Uz ribolov, Nacionalni parkovi navode još jednu aktivnost koja se odvija mimo propisanih pravila.

„Poseban problem predstavlja i nelegalan prevoz turista, gdje se takođe koriste plovila sa motorima velike snage“, navode.

U odgovorima Standardu ukazuju i na posljedice koje se ne mogu svesti samo na pitanje kontrole i sankcionisanja.

„Na području Nacionalnog parka registruju se i nezgode i incidentne situacije na vodi, što dodatno ukazuje na potrebu za uređenjem i unapređenjem režima plovidbe“, saopštili su iz JPNPCG.

PREKRŠAJI GOTOVO SVAKOG DANA

Iz Nacionalnih parkova za Standard navode i da se prekršaji na vodi na području parka registruju gotovo svakodnevno.

Za kontrolu plovidbe nadležno je više institucija, pa postupanje u praksi zavisi od njihove saradnje.

„Kontrola plovidbe zahtijeva saradnju više nadležnih institucija, među kojima su Uprava pomorske sigurnosti, Lučka kapetanija Bar i Uprava policije, odnosno Sektor granične policije. Efikasna kontrola zavisi od koordinisanog djelovanja nadležnih službi, posebno u situacijama kada se koriste plovila koja su brža od plovila kojima raspolažu ove službe“, navode iz JPNPCG.

NEMA APSOLUTNE ZABRANE KORIŠĆENJA MOTORA VEĆE SNAGE

Predloženo ograničenje ne bi se primjenjivalo bez mogućnosti izuzetaka. JPNPCG predviđa posebna odobrenja za snažnije motore, pod jasno definisanim uslovima, na određeni period i za unaprijed utvrđene namjene.

Odobrenja bi, prema njihovom predlogu, mogla obuhvatiti registrovana privredna društva koja prevoze putnike tokom turističke sezone, naučno-istraživačke aktivnosti, licencirane privredne ribare sa registrovanim plovilima, kao i druge korisnike kada postoji opravdan javni interes.

Takav pristup, kako su ranije pojasnili, ne bi značio zabranu zakonite plovidbe, već uvođenje jasnijih uslova za korišćenje snažnijih motora.

“Predloženo rješenje ne bi onemogućilo rad legalnih privrednih subjekata. Oni bi, u slučajevima kada za to postoji opravdana potreba, mogli dobiti posebno odobrenje za korišćenje motora veće snage i nastaviti da obavljaju svoje aktivnosti pod jasno definisanim uslovima”, naveli su iz ovog preduzeća.

NEVRIJEME I VANREDNE SITUACIJE

Jedna od dilema koja se otvorila na društvenim mrežama, nakon objave predloga, jeste šta bi se dešavalo kada se na jezeru pogoršaju vremenski uslovi i kada bi plovilu sa slabijim motorom moglo biti teže da se bezbjedno domogne obale ili pomogne drugom učesniku u plovidbi.

U Nacrtu zakona, međutim, ostavljena je mogućnost odstupanja u situacijama kada je ugrožen život ili zdravlje ljudi.

Nacrtom Zakona o unutrašnjoj plovidbi predviđeno je da je plovidba većom brzinom dozvoljena kada postoji neposredna opasnost po zdravlje ili život ljudi. Takođe, plovila koja koriste državni organi, javne službe i upravljač zaštićenog područja, izuzev tehničkih plovila, mogu prekoračiti propisana ograničenja kada obavljaju poslove iz svoje nadležnosti.

ŠTA JE VAŽILO RANIJE, A ŠTA SE SADA MIJENJA

Zakon o sigurnosti pomorske plovidbe, koji je prestao da važi 7. januara 2026. godine, ranije je propisivao posebna ograničenja na pojedinim djelovima Skadarskog jezera. Na određenim lokacijama brzina je bila ograničena na četiri čvora, dok je za korišćenje plovila sa motorima jačim od 7,35 kW, odnosno 9,9 konjskih snaga, bilo potrebno odobrenje organa nadležnog za zaštitu prirode.

Nacrt Zakona o unutrašnjoj plovidbi sada predviđa drugačiji režim brzine: do četiri čvora na udaljenosti manjoj od 300 metara od obale i do deset čvorova na udaljenosti većoj od 300 metara, na Skadarskom jezeru i povezanim plovnim rijekama.

JPNPCG je u okviru javne procedure predložio da se u član 22 uključi i ograničenje snage motora od 9,9 konjskih snaga, uz mogućnost posebnih odobrenja.

Portal Standard obratio se Ministarstvu pomorstva i Upravi pomorske sigurnosti sa pitanjima o predlogu JPNPCG-a, stavu nadležnih institucija, kontroli plovidbe, inspekcijskim nadzorima, broju registrovanih plovila i prekršaja, kao i narednim koracima u vezi sa izmjenama Zakona o unutrašnjoj plovidbi.

Do objavljivanja ovog teksta odgovori nisu dostavljeni.