U izvještajnom periodu registrovano je pet smrti, od čega dva suicida, a protiv 14 službenika UIKS-a pokrenuto je 12 disciplinskih postupaka. Prema godišnjem izvještaju, zatvorski sistem u Crnoj Gori funkcioniše u uslovima pojačanog pritiska, ali i kontinuiranih reformskih aktivnosti.

Na kraju 2025. godine u UIKS-u je bilo smješteno 1.372 lica lišenih slobode, što je 181 više nego na početku godine, dok je kroz četiri zatvora tokom godine prošlo ukupno 2.510 osoba.

Iz Uprave navode da je fokus bio na unapređenju tretmana i procesu resocijalizacije zatvorenika.

„Sprovedene aktivnosti potvrđuju opredijeljenost Uprave za izvršenje krivičnih sankcija da tretman zatvorenika razvija kao sveobuhvatan proces koji obuhvata radno angažovanje, edukaciju, psihosocijalnu podršku, kulturne i sportske sadržaje, kao i pripremu za otpust i reintegraciju u društvo“, navodi se u izvještaju UIKS-a.

RADNO ANGAŽOVANJE I PROGRAMI RESOCIJALIZACIJE

U prosjeku je mjesečno radno angažovano oko 250 zatvorenika, od čega 235 osuđenih i 15 pritvorenih lica. Za njihov rad isplaćeno je ukupno 317.433 eura, odnosno oko 26.452 eura mjesečno.

Zatvorenici su bili angažovani u stolarskim, bravarskim i električarskim radionicama, na farmama, u kuhinji, magacinu i održavanju objekata, dok su zatvorenice radile u krojačkim radionicama, vešeraju i na poslovima higijene.

Poseban segment predstavlja saradnja sa kompanijom „Milikić Company“, kroz koju su zatvorenice učestvovale u izradi suvenira i drvenih proizvoda, kao i programi socijalnih vještina, opismenjavanja i nenasilne komunikacije, piše CDM.

„Radno angažovanje doprinosi razvoju radnih navika, jačanju odgovornosti i discipline i unapređenju resocijalizacije“, ističe se u dokumentu.

MALOLJETNICI I PROGRAMI ZA POČINIOCE NASILJA

U Odjeljenju za maloljetnike tokom godine boravila su tri maloljetnika, dok je četvoro učestvovalo u programu treninga socijalnih vještina, koji uključuje komunikaciju i nenasilno rješavanje konflikata.

Istovremeno, u Zatvoru za duge kazne pokrenut je poseban program za počinioce nasilja u porodici, u kojem je učestvovalo deset zatvorenika. Programi su realizovani uz psihološku podršku i u saradnji sa međunarodnim partnerima kroz regionalne inicijative za prevenciju nasilnog ekstremizma.

ZDRAVSTVENA ZAŠTITA: 51 RADNIK I 213 NA TERAPIJI

Zdravstveni sektor UIKS-a tokom 2025. godine činila su 51 zdravstvena radnika, uključujući ljekare, specijaliste, tehničare i farmaceute.

Tokom godine 213 zatvorenika bilo je na supstitucionoj terapiji, 100 lica testirano je na hepatitis i HIV, kod 46 je potvrđen hepatitis, 14 je izliječeno, dok je 18 lica u pripremi za liječenje.

„Na ovaj način je značajno unaprijeđena organizacija i funkcionisanje Sektora za zdravstvenu zaštitu u radu sa licima sa mentalnim poremećajima i poremećajem ponašanja“, ističe se u izvještaju.

UIKS je nabavio i novu medicinsku opremu, a saradnja se, kako se ističe, kontinuirano realizuje sa Kliničkim centrom Crne Gore i Institutom za javno zdravlje.

VIŠE OD 280 KOLEKTIVNIH ŠTRAJKOVA GLAĐU

Jedan od najupečatljivijih podataka odnosi se na štrajkove glađu. Tokom 2025. godine registrovano je 90 pojedinačnih i čak 283 kolektivna štrajka glađu.

Najčešći razlozi bili su nezadovoljstvo radom sudova, dužinom pritvora i uslovima boravka.

„Razlozi za kolektivni štrajk glađu bili su nezadovoljstvo uslovima pritvora, dužinom trajanja pritvora i uslovima boravka“, navodi se u izvještaju.

U istom periodu službenici UIKS-a sproveli su 1.366 pretresa zatvorenika i prostorija, kao i 74.477 pretresa lica na ulazu u ustanove. Oduzeto je 1.520 nedozvoljenih predmeta, pokrenuto 700 disciplinskih postupaka, dok su sredstva prinude upotrijebljena u 11 slučajeva.

RAST BROJ PRITVNORENIKA I IZAZOVI SISTEMA

Na kraju godine u pritvoru je bilo 721 lice, dok je 651 lice bilo na izdržavanju kazne zatvora. Tokom godine u ustanove je primljeno 567 stranih državljana i 1.943 državljana Crne Gore, dok je 185 osuđenih dobilo uslovni otpust.

Izvještaj UIKS-a ukazuje da se sistem istovremeno suočava sa izazovima bezbjednosti i kapaciteta, ali i pokušava da jača rehabilitacione programe.

„Jedna od osnovnih funkcija Uprave za izvršenje krivičnih sankcija je očuvanje bezbjednosti“, zaključuje se u dokumentu.