Posljednjih godina Dodik je intenzivno gradio poseban odnos s Orbanom, prepoznajući ga kao svoje najčvršće sidro unutar Evropske unije. Time je Dodik tražio i gradio kakav-takav legitimitet za opravdanje svoje politike.
Od Orbana je dobijao kako moralnu, tako i političku te finansijsku podršku ili kredite. Barem je tako bilo do sad. No, od jučE Orban odlazi, barem u privremenu političku prošlost.
Uvjerljivo je poražen od dosadašnjeg lidera opozicije Petera Mađara. A Mađar, za razliku od Orbana definitivno neće Dodika držati u vrhu prioriteta mađarske regije.
Zašto će se poraz Orbana odraziti na Dodikovu poziciju?
Orban je u proteklom periodu bio jedan od rijetkih lidera unutar Evropske unije koji je otvoreno pružao političku podršku Dodiku, posebno u trenucima pojačanih pritisaka iz Brisela i Vašingtona.
Takav odnos imao je i konkretnu težinu. Mađarska je u više navrata ublažavala ili blokirala pokušaje oštrijeg institucionalnog pristupa prema vlastima u Republici Srpskoj.
Sada, dolaskom Mađara na vlast, Dodik ne može očekivati takav tretman. Nova politička struktura u Mađarskoj trebala bi se više uskladiti s dominantnim stavovima unutar Evropske unije, što će otvoriti prostor za jedinstveniji pristup prema BiH, uključujući i potencijalno jačanje sankcija u slučaju nastavka destruktivne politike, posebno na putu BiH ka Evropskoj uniji ili političkih pritisaka.
Kako prenosi Klix, time Dodik ostaje bez jednog od ključnih saveznika unutar evropskih institucija.
Osim političkog aspekta, značajna je i ekonomska dimenzija odnosa. Mađarska je ranije iskazivala spremnost da podrži određene projekte i finansijske aranžmane u Republici Srpskoj.
Nova vlast mogla bi preispitati takvu praksu i fokusirati se na standardne procedure i politike Evropske unije, što bi dodatno smanjilo manevarski prostor vlastima u RS-u.
Važan je i širi kontekst političkog narativa. Orban i Dodik dijele sličan pristup kada je riječ o odnosu prema Evropskoj uniji i pitanju suvereniteta.
Slabljenje takvog političkog modela unutar same EU moglo bi dodatno izolovati aktere koji se oslanjaju na sličnu retoriku, uključujući i vlasti u Republici Srpskoj.
Iako poraz Orbana neće automatski proizvesti neposredne promjene u BiH, on će značajno uticati na politički ambijent u kojem djeluje Dodik.
Preporučeno
Na kraju, pobjeda Mađara mogla bi ohrabriti i inspirisati i neke druge političke aktere, a u svakom slučaju demotivisati one koji su vodili destruktivne politike.
Video