Vlada je u okviru Strategije stambene politike do 2034. predvidjela uspostavljanje registra podstanara kao značajan korak ka uređenju tržišta zakupa i boljem planiranju stambenih mjera.
Kako se navodi u dokumentu, baza podataka o podstanarima biće osnova za kreiranje mjera u regulaciji sivog tržišta u oblasti rentiranja stanova, dok će se uspješnost pratiti kroz broj opština koje uspostave ovakav registar.
„Neophodno je pristupiti izradi registra podstanara po jedinicama lokalne samouprave kako bi se dobila precizna slika o domaćinstvima koja nemaju adekvatno riješeno stambeno pitanje“, ističe se u Strategiji.
Vlada očekuje da će se kroz novi zakon o posredovanju u prometu i zakupu nepokretnosti stvoriti uslovi za adekvatnu kontrolu i registraciju dijela ugovora o zakupu.
Poseban fokus biće i na analizi podataka Popisa iz 2023. godine, koje je prikupila Uprava za statistiku MONSTAT. Strategija predviđa i obradu strukture podstanara od starosne i obrazovne, do rodne i porodične strukture.
„Analiza treba da sadrži i rodno diferencirane podatke, kao i uvid u položaj žena, posebno onih koje žive same ili u višečlanim domaćinstvima“, naglašava se u dokumentu.
Osim toga Vlada planira i razvoj rentalne politike u privatnom sektoru, uz oslanjanje na iskustva zapadnih zemalja.
U Strategiji se ocjenjuje da tradicionalni model oslanjanja na vlasništvo nad stanom nije održiv.
„Stan u svojini kao osnovni način rješavanja stambene potrebe predstavlja neadekvatan stambeni sistem čak i u najrazvijenijim zemljama“, ističe se u dokumentu.
Posebna pažnja biće posvećena ranjivim grupama: mladima bez roditeljskog staranja, ženama žrtvama nasilja, osobama sa invaliditetom i samohranim roditeljima.
Prema podacima sa posljednjeg Popisa u Crnoj Gori postoji oko 170.000 praznih stanova, što država vidi kao veliki neiskorišćeni potencijal.
„Neophodno je sve raspoložive slobodne stanove staviti u funkciju rentiranja“, naglašeno je u Strategiji.
U tom pravcu planirana je izrada studije izvodljivosti za novi program socijalnog stanovanja, koju će raditi UNECE uz finansijsku podršku CEB.
Država planira i kombinaciju podsticajnih i kaznenih mjera – poreske olakšice za vlasnike koji izdaju prazne stanove, ali i dodatna opterećenja za one koji ih drže van tržišta ili izdaju na crno.
Preporučeno
Uspjeh ovih mjera pratiće se i kroz broj opština koje uvedu subvencije za podstanare, što bi trebalo da direktno utiče na poboljšanje njihovog položaja i dostupnost stanovanja u Crnoj Gori.
Video