Za poređenje, prosjek Evropske unije iznosi 30 odsto, što znači da je finansijska ranjivost u Crnoj Gori gotovo 18 procentnih poena veća od evropskog prosjeka. Čak i zemlje koje se u javnosti često navode kao ekonomski najslabije članice EU imaju manji udio građana koji ne mogu da izdrže neplanirani trošak.

GORI I OD BUGARSKE

Prema Eurostat tabeli o nemogućnosti suočavanja sa neočekivanim finansijskim izdacima, najgore rangirana članica Evropske unije je Bugarska, gdje 45,6 odsto stanovništva ne može da podnese takav trošak. Odmah iza nje nalaze se Letonija, Grčka, Litvanija i Rumunija, sa udjelima koji se kreću između 40 i 44 odsto. U toj grupi su i Španija, Hrvatska, Kipar i Estonija, gdje se finansijska nesigurnost kreće iznad trećine ukupne populacije.

Ni velike i razvijene evropske ekonomije nijesu izuzetak. U Njemačkoj oko 32 odsto građana ne može lako da podnese neočekivani finansijski udar, dok je taj udio u Irskoj oko 31 odsto. Italija i Francuska su blizu evropskog prosjeka, sa stopama koje se kreću oko 29 i 30 odsto, što pokazuje da finansijska nesigurnost nije problem rezervisan isključivo za siromašnije članice Unije.

S druge strane, postoji jasna razlika u odnosu na zemlje u kojima su domaćinstva znatno otpornija na finansijske šokove. U Sloveniji, Poljskoj, Švedskoj, Luksemburgu, Belgiji, Danskoj i Austriji udio građana koji ne mogu da pokriju neočekivani trošak znatno je manji i kreće se između 20 i 24 odsto.

Povezani članci

Ekonomija

Crna Gora u Evropi među rekorderima u rastu cijena

Politika

Više od polovine Evropljana podržava članstvo Crne Gore u EU

Ekonomija

Za osiguranje života dajemo 28 miliona, a vozila 48 miliona eura

Najbolje rangirane zemlje su Češka, Malta i Holandija, gdje tek između 17 i 19 odsto stanovništva ima ovakav problem, gotovo tri puta manje nego u Crnoj Gori.

ŠTA JE NEOČEKIVANI TROŠAK

Pojam neočekivanog finansijskog troška u ovim statistikama ne odnosi se na luksuz ili vanredne životne okolnosti, već na osnovne situacije poput hitne popravke automobila, neplaniranih medicinskih troškova ili iznenadnih računa u domaćinstvu.

Činjenica da skoro svaki drugi građanin Crne Gore ne može da podnese ni takav izdatak govori o dubokoj finansijskoj nestabilnosti domaćinstava, niskoj štednji i izuzetno slaboj otpornosti na ekonomske šokove.

Razlozi za ovako lošu poziciju Crne Gore nijesu isključivo vezani za visinu zarada, već za kombinaciju niskih realnih prihoda, rasta troškova života, visoke zavisnosti od nesigurnih i sezonskih izvora prihoda, kao i ograničenih socijalnih mehanizama koji bi ublažili finansijske udare.

Za razliku od bogatijih država Evropske unije, gdje visoke cijene prate i visoki prihodi, u Crnoj Gori rast troškova direktno pogađa već skroman kućni budžet.

Podatak da je evropski prosjek 30 odsto, dok je Crna Gora na gotovo 48 odsto, jasno pokazuje da evropske integracije nijesu samo pitanje zakona, pregovaračkih poglavlja i političkih reformi, već prije svega pitanje stvarnog životnog standarda građana.

Finansijska sigurnost domaćinstava jedan je od ključnih pokazatelja društvene stabilnosti, a Crna Gora se po tom kriterijumu nalazi na samom evropskom dnu.

Ako bi se pravila evropska rang-lista finansijske nesigurnosti, Crna Gora bi bila ubjedljivo prva. To je vrsta „liderstva“ koja ne donosi priznanja, već ozbiljno upozorenje. U društvu u kojem skoro polovina građana ne može izdržati ni najmanji neplanirani udar na kućni budžet, svaka nova kriza, poskupljenje ili gubitak prihoda nosi rizik da desetine hiljada ljudi gurne dublje u siromaštvo.