On je kazao da su u fokusu mjera poljoprivreda, energetika, saobraćaj i turizam, ali da dodatno ohrabruje i činjenica što je posebna pažnja posvećena digitalnoj transformaciji društva i inovacijama.

“U malim ekonomijama ona može doprinijeti ostvarenju značajnih ušteda, ubrzati i olakšati poslovanje, a ujedno predstavlja jedan od ključnih preduslova za razvoj svih drugih sektora”, rekao je Golubović u intervjuu agenciji Mina-business.

On je dodao da je treći paket mjera dominantno razvojnog karaktera, iako u sebi sadrži i kratkoročne sanacione mjere za preduzeća iz najugroženijih sektora.

“Za ovaj paket se može reći da predstavlja novu sveobuhvatnu strategiju održivog razvoja Crne Gore, a njegova obuhvatnost i iznos od 1,22 milijarde EUR to svakako potvrđuju”, saopštio je Golubović.

On smatra da i taj set mjera, kao i prethodna dva, dolazi u pravo vrijeme i privrednicima iz različitih sektora na raspolaganje stavlja niz opcija koje značajno mogu doprinijeti korišćenju razvojnih šansi, posebno u sektorima u kojima postoji komparativna prednost.

Golubović je kazao da je širenje koronavirusa i loša epidemiološka situacija koja je pogodila čitav svijet, povećala u velikoj mjeri ekonomsku neizvjesnost u ovoj i narednoj godini.

“Usporavanje lanaca snabdijevanja u početnom periodu izbijanja pandemije, drastičan pad agregatne inostrane i domaće tražnje, doveo je do snažnog udara na ekonomske tokove, koji će se nepovoljno odraziti na rast ekonomije u ovoj godini”, rekao je Golubović.

Neizbježno je, prema njegovim riječima, došlo do pada cjelokupne ekonomske aktivnosti, posebno u sektorima turizma i saobraćaja.

Najviše su pogođene putničke agencije, firme koje se bave pružanjem smještaja, pripremom i posluživanjem hrane i pića, te logistika i prevoznici.

Golubović je saopštio da je u periodu od januara do maja u kolektivnom smještaju ostvareno 73,2 odsto manje dolazaka i 77 odsto manje noćenja u odnosu na isti period prošle godine.

Strani turisti čine 81,9 odsto ukupnog broja gostiju i u strukturi noćenja učestvuju sa 71,8 odsto.

“Otvaranje granica i najave gostiju sa tržišta Rusije, Ukrajne, Bjelorusije i drugih ohrabruju i daju nam za pravo da očekujemo rast broja turista tokom avgusta, septembra i oktobra ove godine”, rekao je Golubović.

On je naveo da će privatna potrošnja, kao jedna od glavnih determinanti prošlogodišnjeg ekonomskog rasta, u ovoj godini zabilježiti pad, usljed značajnog smanjenja prihoda od turizma, zaposlenosti, kao i povećanja štednje zbog neizvjesnosti usljed krize.

“Takođe, smanjenje doznaka iz inostranstva uticaće na pad potrošnje domaćinstva, a javna potrošnja će biti uslovljena značajno nižim prihodima u ovoj godini”, smatra Golubović.

Prema njegovim riječima, evidentan je uticaj posljedica pandemije na tržište rada u Evropi i svijetu, naročito u slučaju zanimanja koja nije moguće raditi od kuće.

“Prema podacima Zavoda za zapošljavanje (ZZZ), registrovana stopa nezaposlenosti na kraju juna iznosila je 18,06 odsto. Na evidenciji Zavoda se nalazilo 41,89 hiljada nezaposlenih, što je u odnosu na isti period prethodne godine više 19,8 odsto”, precizirao je Golubović.

On je saopštio i da će investicije, kao jedna od ključnih odrednica rasta crnogorske ekonomije u prethodnim godinama, biti pod uticajem nastale situacije sa pandemijom.

“Veća opreznost stranih investitora, usljed velikog pada ekonomske aktivnosti, uticaće na niži priliv investicija do kraja godine. Ohrabruje činjenica da su sve započete investicije, kako stranih, tako i domaćih investitora, nastavile da se realizuju, iako sporijom dinamikom zbog novonastalih okolnosti”, naveo je Golubović.

On je kazao i da se projekcije međunarodnih institucija u dijelu rasta odnosno pada crnogorskog bruto domaćeg proizvoda (BDP) za ovu godinu kreću u rasponu od minus 5,6 odsto do minus 8,9 odsto.

“U narednoj godini se očekuje postepeni oporavak i rast ekonomije usljed dinamičnog oporavka turizma i ostalih izvoznih sektora uslužnih djelatnosti, kao i visokog rasta privatne potrošnje”, rekao je Golubović.

Prema prognozama Međunarodnog monetarnog fonda (MMF), crnogorska ekonomija će u narednoj godini ostvariti rast od 6,5 odsto, Svjetske banke (SB) 4,8 odsto, dok Evropska banka za obnovi i razvoj (EBRD) prognozira rast po stopi od 10,5 odsto.

Na pitanje kakva je bila uloga PKCG u donošenju tri paketa mjera Vlade za podršku privredi, Golubović je odgovorio da ta privredna asocijacija sarađuje sa svim državnim i organima lokalne samouprave, kao i sa drugim organizacijama, u izgradnji privrednog sistema, predlaganju razvojne i tekuće ekonomske politike i rješavanju drugih pitanja od značaja za preduzeća.

“Uloga PKCG kao krovne asocijacije crnogorske privrede, u uslovima krize je još naglašenija. Komunikacija sa privrednicima dodatno je intenzivirana, a u Komoru se, kao i ranije, slivaju informacije o izazovima sa kojima se privrednici svakodnevno suočavaju”, dodao je Golubović.

Pored direktne komunikacije, realizovana su i dva istraživanja o uslovima poslovanja tokom pandemije. Rezultat toga bili su argumentovani predlozi mjera za ublažavanje posljedica pandemije, koji su pravovremeno dostavljani donosiocima odluka.

Golubović je saopštio da je Komora od Vlade prepoznata kao kredibilan i pouzdan partner, što upravo potvrđuju tri paketa donesenih socio-ekonomskih mjera, kroz koje je uvažen najveći dio zahtjeva poslovne zajednice.

“Prva dva seta mjera, iako znatno manjeg finansijskog obuhvata od trećeg, bila su usmjerena na ono što je u tom trenutku bilo ključno, podrška likvidnosti preduzeća i očuvanje radnih mjesta. Subvencije za zarade zaposlenih i stimulansi za nova zapošljavanja, uz moratorijum na kredite su mjere koje su u datom momentu ispunile očekvanja privrednika”, ocijenio je Golubović.

On je rekao da je pored finansijskog efekta jako važan i psihološki, koji posebno dolazi do izražaja u vremenu kada se posluje u uslovima opšte neizvijesnosti na globalnom tržištu robe i kapitala.

“Jasno iskazana podrška Vlade je ulila povjerenje preduzetnicima da nastave sa realizacijom započetih projekata, i sačuvala stabilnost finansijskog sistema”, kazao je Golubović.

On je saopštio da je pandemija koronavirusa ograničila aktivnosti PKCG na međunarodnom planu, odnosno promociju crnogorskih privrednih i prirodnih potencijala, turističke ponude, te povezivanja preduzeća sa stranim partnerima.

U fokusu međunarodnih aktivnosti PKCG bilo je praćenje ekonomske situacije u regionu i Evropi, analiza tržišta, kao i mjera koje su donosile vlade.

“Uvođenjem restriktivnih mjera došlo je do otežanog snabdijevanja robom, usljed uvođenja karantina za vozače, pooštrenih inspekcijskih kontrola i zabrane izvoza određene robe”, podsjetio je Golubović.

Zbog toga je PKCG, kako je naveo, od prvog dana zajedno sa Nacionalnim koordinacionim tijelom za zarazne bolesti (NKT) i Ministarstvom ekonomije bila uključena u praćenje snabdijevanja tržišta, prije svega neophodnim osnovnim životnim namirnicama i sredstvima za higijenu.

“Ostvarena su alternativna tržišta – Hrvatska, Bosna i Hercegovina (BiH), Bugarska, Turska i Albanija, a u komunikaciji sa Privrednom komorom Srbije omogućen je uvoz pšenice iz te zemlje kompanijama koje su već imale ugovorenu i plaćenu robu i praćeno stanje zaliha na dnevnom nivou kod distributera i trgovačkih lanaca”, dodao je Golubović.

Prema njegovim riječima, PKCG je, kao članica Komorskog investicionog foruma Zapadnog Balkana, participirala u uspostavljanju sistema “zelenih koridora”, koji omogućavaju nesmetani 24-satni protok robe preko određenih graničnih prelaza, dajući prioritet osnovnim životnim namirnicama, kao i opremi i zaštitnim sredstvima koja se uvoze radi sprečavanja epidemije.

“U saradnji sa komorama regiona, pripremili smo i predlog mjera koje treba da ispunjavaju vozači transportnih sredstava, pratili i obavještavali o stanju na graničnim prelazima i sarađivali sa nadležnim inspekcijama prisutnim na prelazima”, zaključio je Golubović.