On je naveo da je prošle godine uspješno obavljen proces transformacije Investiciono-razvojnog fonda (IRF) u Razvojnu banku.
“Razvojna banka u prošloj godini podržala je crnogorsku privredu sa više od 200 miliona eura kroz namjenske programe. Odobren je 341 zahtjev klijenata. Ovom realizacijom ostvaren je rast od 14 odsto u odnosu na prošlu godinu”, kazao je Tripković Pobjedi.
POBJEDA: Da li je tokom 2025. godine uspješno obavljena transformacija Investiciono-razvojnog fonda (IRF) u Razvojnu banku?
TRIPKOVIĆ: Tokom 2025. godine uspješno je obavljen složen i strateški značajan proces transformacije IRF-a u Razvojnu banku. Sprovedene su intenzivne aktivnosti usmjerene na realizaciju zakonom definisanih djelatnosti i izgradnju neophodne institucionalne, organizacione i operativne infrastrukture kao osnove za dalji razvoj u narednim godinama. Vizija Razvojne banke je izgradnja moderne i snažne razvojne finansijske institucije koja će pratiti potrebe crnogorske privrede i ponuditi širok spektar savremenih finansijskih instrumenata po uzoru na razvojne banke država članica EU.
POBJEDA: Da li je, prema Vašem mišljenju, Razvojna banka u prvoj godini opravdala očekivanja klijenata, odnosno crnogorske privrede, a i Vaša očekivanja?
TRIPKOVIĆ: Naše aktivnosti odvijale su se na dva nivoa, kontinuirano kreditiranje crnogorske privrede i transformacija same institucije i vjerujem da smo na oba plana ostvarili dobre rezultate. Novi menadžment je poseban fokus stavio na optimizaciju procesa, uklanjanje uskih grla i unapređenje korisničkog iskustva, kako bismo uspostavili efikasniji i dostupniji sistem kreditiranja. Paralelno smo radili na jačanju tržišnog nastupa prodajnog tima, sa ciljem da znanje koje posjedujemo stavimo u funkciju edukacije preduzetnika, posebno onih koji imaju ideje, ali im nedostaje iskustvo ili sigurnost da započnu biznis. Naš cilj je da u narednom periodu olakšamo pristup kreditima svakom klijentu, uz puno poštovanje regulatornih i zahtjeva međunarodnih finansijskih institucija, svjesni da je riječ o procesu koji zahtijeva vrijeme i kontinuitet.
POBJEDA: Kako ocjenjujete poslovanje Razvojne banke u 2025. godini? Imate li preliminarne podatke kakav je ostvareni poslovni rezultat u 2025. godini?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka u 2025. godini je veoma uspješno poslovala, uz nastavak snažne razvojne uloge u crnogorskoj ekonomiji. Preliminarni rezultati ukazuju na jedan od najboljih poslovnih rezultata u istoriji poslovanja, sa procijenjenim profitom od preko sedam miliona eura. Ovo nam omogućava da jačamo našu poziciju na tržištu, posebno kod finansiranja ciljnih grupa za koje komercijalne banke nijesu zainteresovane. U prethodnoj godini očuvali smo finansijsku stabilnost i kvalitetan kreditni portfolio, uz visok stepen realizacije planiranih aktivnosti. Tokom prethodne godine fokus je bio na podršci prioritetnim sektorima, jačanju konkurentnosti privrede i unapređenju finansijske inkluzije. Poseban naglasak stavljen je na odgovorno upravljanje rizicima, kao sastavni dio podrške održivom rastu i razvoju crnogorske privrede.
POBJEDA: Koji su to glavni projekti koje je Razvojna banka realizovala tokom 2025. godine i ko su vaši najznačajniji partneri?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka je realizovala niz važnih projekata u okviru programa podrške za mikro, mala i srednja preduzeća, sa stimulativnim uslovima za žene preduzetnice, mlade i početnike u biznisu, programa podrške zelenoj tranziciji, energetskoj efikasnosti i održivim investicijama, te finansirala projekte u poljoprivredi, turizmu i prerađivačkoj industriji, posebno u sjevernom regionu. Najznačajniji partneri Banke su međunarodne finansijske institucije, poput Evropske investicione banke, Razvojne banke Savjeta Evrope, Francuske razvojne agencije, kao i resorna ministarstva i lokalne samouprave.
POBJEDA: Koliko je Razvojna banka plasirala sredstva tokom 2025. godine i koliko je kredita odobreno? Da li je to na nivou planiranog i ako ste u mogućnosti, napravite poređenje sa 2024. godinom.
TRIPKOVIĆ: Prethodnu godinu zaključili smo sa najboljim poslovnim rezultatom u posljednih nekoliko godina. Razvojna banka u 2025. godini podržala je crnogorsku privredu sa više od 200 miliona eura kroz namjenske programe. Odobren je 341 zahtjev klijenata. Ovom realizacijom ostvaren je rast od 14 odsto u odnosu na prošlu godinu. U okviru odobrenih kredita, 74 odsto se odnosi na mikro i mala preduzeća. Takođe, projekti podrške za žene i mlade u biznisu bilježe rast u odnosu na prethodnu godinu. Od ukupnog broja odobrenih kredita u 2025. godini, 51 odsto se odnosi se na kredite odobrene klijentima na sjeveru i u opštinama sa indeksom razvijenosti ispod državnog prosjeka.
POBJEDA: Koji su to dominantni sektori koje je Razvojna banka finansirala tokom 2025. godine, odnosno koje su to glavne kreditne linije?
TRIPKOVIĆ: U našoj ponudi imamo proizvode za sve segmente privrede, uključujući razvojne i infrastrukturne projekte od lokalnog, regionalnog i državnog značaja. Postojeći portfolio programa podrške posebno je usmjeren ka mikro, malim, srednjim preduzećima, kao i opštinama u dijelu infrastrukturnih i razvojnih projekata. U fokusu je osnaživanje ključnih razvojnih sektora – turizma, poljoprivrede, energetike, lokalne proizvodnje i usluga orijentisanih prema izvozu. Naša ponuda je trenutno najinkluzivnija na finansijskom tržištu, uz posebnu podršku ranjivim grupama, poput početnika u biznisu, žena, individualnih poljoprivrednih proizvođača i zanatlija, kroz dodatno stimulativne uslove. U strukturi odobrenih kredita u 2025. godini, najveće učešće imaju turizam i ugostiteljstvo, uslužne djelatnosti, trgovina, proizvodnja, poljoprivreda i proizvodnja hrane, dok istovremeno raste učešće kreditnih linija namijenjenih investicionim projektima.
POBJEDA: Da li je tokom 2025. godine Razvojna banka obezbijedila bolje uslove kreditiranja, odnosno da li je obezbijedila niže kamatne stope nego ranijih godina? Ako jeste, navedite za koliko su smanjene kamatne stope?
TRIPKOVIĆ: U prethodnoj godini obezbijedili smo znatno povoljniju finansijsku podršku, uz smanjenje kamatnih stopa za 0,5 procentnih poena, duže rokove otplate i povoljnije grejs periode, naročito za prioritetne ciljne grupe i sektore. Razvojna banka finansira se po osnovu sredstava obezbijeđenih kroz ugovore sa međunarodnim finansijskim insitucijama, kao što su Evropska investiciona banka, Razvojna banka Savjeta Evrope i Francuska razvojna agencija, pa realizovane kamatne stope prema našim klijentima odražavaju trendove na tržištu. Iako je došlo do umanjenja referentnih kamatnih stopa Evropske centralne banke, cijena izvora finansiranja je i dalje na visokom nivou. Nastojimo da, uprkos takvoj situaciji, ostanemo konkurenti i obezbijedimo kvalitetnu podršku za crnogorsku privredu, vodeći računa o održivom poslovanju.
POBJEDA: Kakvi su budući planovi Razvojne banke, na što će biti stavljen akcenat u narednom periodu?
TRIPKOVIĆ: Razvojna banka nastavlja da bude jedan od glavnih nosilaca ekonomske politike Vlade, sa ciljem podsticanja pametnog, održivog i inkluzivnog ekonomskog rasta. Tokom 2026. godine planirano je 210 miliona eura finansijske podrške namijenjene privredi – poljoprivredi, turizmu, energetici i industriji, uključujući podršku izvozu, uz posebne programe za mlade, žene u biznisu i poljoprivrednike. Jedna od ključnih aktivnosti biće pružanje podrške privredi u oblasti uvođenja novih tehnologija i ulaganja u proizvodnju i preradu. U prethodnoj godini, usmjerili smo se na jačanje naše uloge biznis edukatora na tržištu. U tom pravcu, poseban fokus djelovanja biće usmjeren na sjever i opštine ispod prosjeka razvijenosti, gdje želimo da prezentujemo novi i dinamičniji model poslovanja. Cilj je da pružimo ne samo finansijsku podršku investicijama koje doprinose otvaranju novih radnih mjesta, razvoju infrastrukture, zelenoj tranziciji i transformaciji lokalnih ekonomija, već i nefinansijsku edukativnu podršku. Razvojna banka će imati ulogu katalizatora investicija i pokretača transformacije sjevernog regiona. Cilj je da preko 50 odsto odobrenih kredita u 2026. godini bude plasirano upravo u ovim područjima. Takođe, crnogorskoj privredi ponudićemo i novu uslugu osiguranje izvoza od netržišnih rizika. Istovremeno, radićemo i na tome da naše aktivnosti usmjerimo na stvaranje uslova za direktno korišćenje namjenskih EU fondova.
POBJEDA: Krajem novembra u Skupštini su usvojene izmjene Zakona o Razvojnoj banci Crne Gore, kojima se predviđa brisanje njenih djelatnosti koje se odnose na primanje depozita i pružanje usluga platnog prometa. Kako Vi to komentarišete? Da li su eventualno time poremećeni planovi Razvojne banke?
Preporučeno
TRIPKOVIĆ: Važno je naglasiti da osnovna razvojna uloga i ciljevi Razvojne banke ostaju nepromijenjeni. Izmjene Zakona o Razvojnoj banci uticale su na planirane aktivnosti i poslovni model Banke u dijelu koji se odnosi na mogućnost primanja depozita i obavljanja platnog prometa, čime se mijenja jedan dio izvora finansiranja i operativnog funkcionisanja. Međutim, ove promjene biće kompenzovane kroz alternativne izvore finansiranja, prije svega, kroz saradnju sa međunarodnim finansijskim institucijama i razvojnim bankama. U narednoj godini biće uloženi dodatni napori da se stvore uslovi za korišćenje dostupnih grantova i povoljnih finansijskih sredstava iz fondova EU.
Video