Iako se na nivou cijele Evropske unije i dalje bilježi tijesna većina građana koja podržava prijem novih članica, posljednji rezultati pokazuju rast skepticizma i sve izraženiji strah od daljeg širenja evropskog bloka.
Prema podacima Eurobarometra, 53 odsto građana EU podržava proširenje Unije „uključivanjem drugih zemalja u narednim godinama“, što predstavlja pad od jedan procenat u odnosu na proljeće 2025. godine. Istovremeno, broj građana koji su izričito protiv proširenja porastao je sa 39 na 40 odsto.
SKEPTICIZAM FRANCUZA
Posebnu pažnju izazivaju podaci iz Francuske, koja se već godinama smatra jednom od država najrezervisanijih prema politici proširenja. Prema posljednjem istraživanju, čak 54 odsto francuskih građana izjasnilo se protiv prijema novih članica EU, što je rast od pet procenata u odnosu na prošlu godinu. Istovremeno, podrška proširenju pala je na svega 35 odsto, što predstavlja pad od šest procenata u odnosu na istraživanje iz proljeća 2025. godine.
Takvi rezultati dodatno komplikuje evropsku perspektivu Crne Gore, imajući u vidu da upravo Francuska ima jednu od najstrožih procedura ratifikacije novih članica. Francuski ustavni okvir praktično otvara mogućnost održavanja referenduma o prijemu novih država u EU, što može biti ozbiljan politički rizik u trenutku jačanja desničarskih i populističkih pokreta pred predsjedničke izbore 2027. godine.
Osim Francuske, snažno protivljenje proširenju registrovano je i u Austriji, gdje se čak 57 odsto građana izjasnilo protiv prijema novih članica Evropske unije. Time je Austrija postala država sa najvećim stepenom protivljenja proširenju među članicama EU.
Sličan trend prisutan je i u Njemačkoj, jednoj od ključnih država evropskog projekta. Prema rezultatima Eurobarometra, 53 odsto njemačkih građana protivi se proširenju EU, dok je podrška pala ispod polovine ukupnog broja ispitanika.
Uz Francusku, Austriju i Njemačku, među državama u kojima je podrška proširenju manja od 50 odsto nalaze se i Belgija, Luksemburg, Češka i Bugarska. U Češkoj svega 39 odsto građana podržava proširenje, dok se 54 odsto izričito protivi prijemu novih članica, što predstavlja dodatni rast skepticizma u odnosu na prethodnu godinu.
Za razliku od tih država, pojedine članice EU i dalje snažno podržavaju dalje širenje evropskog bloka, naročito zemlje sjeverne i istočne Evrope. Upravo te države u proširenju vide geopolitički mehanizam stabilizacije evropskog kontinenta, posebno nakon rata u Ukrajini i rastućih bezbjednosnih izazova.
STRAH OD MIGRACIJA UTIČE NA RASPOLOŽENJE GRAĐANA EU POVODOM PROŠIRENJA
Kako evropski mediji pišu, glavni razlozi pada podrške proširenju strah od migracija, zabrinutost zbog ekonomskih posljedica, jačanje desničarskih partija i bojazan da bi prijem novih članica dodatno otežao funkcionisanje Evropske unije. U pojedinim državama javnost zemlje Zapadnog Balkana uključujući i Crnu Goru i dalje povezuje sa korupcijom, političkom nestabilnošću i slabim institucijama, što direktno utiče na raspoloženje birača.
Prea pisanju evropskih emdija Evropski upravo će raspoloženje građana velikih država članica imati ključnu ulogu u narednoj fazi procesa proširenja. Posebno se ukazuje na Francusku i Njemačku, bez čije političke saglasnosti nije moguće završiti proces ratifikacije novih članica.
Iako institucije EU i dalje insistiraju na politici proširenja kao strateškom i bezbjednosnom pitanju, posljednji Eurobarometar pokazuje da među građanima zapadne Evrope raste zamor od proširenja i da podrška više nije ni približno snažna kao tokom prethodnih talasa širenja Evropske unije.
U takvoj atmosferi Crna Gora, koja se formalno smatra najnaprednijim kandidatom za članstvo, suočava se sa dodatnim izazovom – ne samo ispunjavanjem evropskih reformi, već i rastućim skepticizmom unutar samih država članica Evropske unije.
GRAĐANI CRNE GORE VJERUJU U EU
Da građani Crne Gore imaju više povjerenja u Evropsku uniju nego u državne institucije, pokazao je najnoviji Eurobarometar.
Crnogorci snažno podržavaju evropski put države, prepoznaju koristi budućeg članstva u Evropskoj uniji, pokazuju podaci iz proljećnog istraživanja koje Evropska unija sprovodi.
Procenat od 75 odsto ispitanika vjeruje da će buduće članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji donijeti konkretne koristi državi.
Zanimljivo je da je 97 odsto ispitanika u Crnoj Gori kazalo kako su privrženi svojoj državi, što je nešto više u odnosu na prosjek u članicama EU (92 procenta).
Sa druge strane, 68 procenata ispitanika istaklo je da osjećaju privrženost EU, dok je 32 odsto dalo suprotan odgovor. I u tom pogledu u Crnoj Gori je bolji skor u odnosu na prosjek u članicama EU (62 odsto).
Preporučeno
TEKST JE IZRAĐEN U OKVIRU PROJEKTA “ŠTA GRAĐANI DOBIJAJU ULASKOM CRNE GORE U EVROPSKU UNIJU“, KOJI JE PODRŽAN OD FONDA ZA PODSTICAJ MEDIJSKOG PLURALIZMA MINISTARSTVA – MINISTARSTVA KULTURE I MEDIJA CRNE GORE.
Video