U pismu koje je Merc poslao čelnicima Evropske unije, predsjednici Evropske komisije Ursuli fon der Lajen, predsjedniku Evropskog savjeta Antoniju Košti, kao i predsjedavajućem Evropskom unijom, kiparskom predsjedniku Nikosu Hristodulidesu, ocjenjuje se da je potrebna nova dinamika za Ukrajinu, kao i za Zapadni Balkan i Moldaviju.
U pismu u koje Radio Slobodna Evropa (RSE) ima uvid, njemački kancelar navodi da proces proširenja EU traje predugo i da to, prema njegovom mišljenju, razumljivo stvara frustracije među zemljama kandidatima, ali i među državama članicama.
Za države Zapadnog Balkana i Moldaviju, Fridrih Merc predlaže razmatranje „inovativnih rješenja“ kako bi se ubrzao njihov proces pristupanja. Između ostalog, njemački kancelar predlaže privilegovan pristup jedinstvenom evropskom tržištu i bliže veze sa evropskim institucijama u svakodnevnom procesu donošenja odluka.
On u pismu govori o dodjeljivanju statusa posmatrača zemljama Zapadnog Balkana u svim relevantnim institucijama Evropske unije i održavanju zajedničkih sjednica Evropske komisije ili Evropskog parlamenta sa predstavnicima zemalja Zapadnog Balkana o pitanjima koja se direktno odnose na region.
„Postepena integracija mogla bi da se uspostavi kroz izgradnju blokova koji bi mogli da budu osnova za punu primjenu odgovarajućih oblasti politika, a zatim bi bila praćena povećanom podrškom u procesu sprovođenja pravne tekovine Evropske unije. Osim toga, mogli bismo da unaprijedimo pomenutu institucionalnu integraciju na osnovu suštinskog napretka. Sve ovo moglo bi značajno da približi zemlje kandidate nama i time podstakne novu ambiciju za dalje reforme potrebne za postizanje punopravnog članstva“, navodi u pismu njemački kancelar Fridrih Merc.
„Trebalo bi čvrsto da ostanemo pri svom obećanju da zemlje Zapadnog Balkana i Moldavija mogu da se pridruže Evropskoj uniji, kako je utvrđeno Kopenhaškim kriterijumima i predviđeno Solunskom agendom iz 2003. godine. Naš cilj se nije promijenio: završetak Evropske unije uključivanjem svih zemalja kandidata u Uniju“, dodao je njemački kancelar.
Šef njemačke vlade predlaže da se Ukrajini odmah omogući znatno približavanje Evropskoj uniji i njenim ključnim institucijama, „bez uticaja na tekuće pregovore o pristupanju, već podsticanjem i podrškom tom procesu“.
Prema njegovom mišljenju, status „pridružene države članice“ mogao bi, između ostalog, da uključuje učešće na sastancima lidera ili ministara Evropske unije bez prava glasa, status pridruženog člana Evropske komisije i Evropskog parlamenta, takođe bez prava glasa, kao i postepenu primjenu pravne tekovine Evropske unije u skladu sa napretkom Ukrajine u pregovorima o pristupanju – kako tvrdi, „ne automatski, već nakon odobrenja Savjeta Evropske unije i uz odgovarajuće zaštitne klauzule“.
Fridrih Merc takođe predlaže mehanizam automatskog vraćanja u slučaju nazadovanja u temeljnim vrijednostima Evropske unije, posebno kada je riječ o vladavini prava ili strukturnim koracima unazad u pregovorima o pristupanju.
„Ukrajina je član evropske porodice i nastavićemo da podržavamo Ukrajinu u izgradnji mirne i prosperitetne budućnosti unutar Evropske unije. Ovim pristupom Ukrajina bi napravila ogroman korak naprijed, odmah se približavajući punopravnom članstvu. Već sada bismo Ukrajini ponudili značajan ekvivalent članstva koji daleko prevazilazi ono što bismo mogli da ostvarimo u srednjoročnom periodu putem naše metodologije pristupanja, posebno imajući u vidu proces ratifikacije“, navodi njemački kancelar u pismu.
On podvlači da predlog za Ukrajinu odražava specifičnu situaciju te zemlje.
Paralelno s tim, kaže Merc u pismu, Evropska unija bi nastavila sa redovnom procedurom pristupanja kako bi se osiguralo da i formalno pristupanje bude ostvareno što je prije moguće.
Preporučeno
Šef njemačke vlade smatra da ovi predlozi ne zahtijevaju izmjene institucionalnog i pravnog okvira Evropske unije, već samo „snažan politički sporazum“. Dodaje da se ova pitanja mogu riješiti ukoliko Evropljani zauzmu konstruktivan pristup prema ovom posebnom statusu, jer bi to bio snažan politički signal koji je Ukrajini i njenim građanima potreban u kontinuiranoj borbi protiv ruske agresije.
Video