DRI je, navodi Jelić u izjavi dostavljenoj medijima, u pregovorima za Poglavlje 32 prepoznata kao jedna od najstabilnijih institucija.
“Njen zadatak je da bude eksterna kontrola – ona ne zavisi od Vlade, niti Ministarstva finansija već polaže račune direktno Skupštini. Takođe, šalje se poruka da postoji volja za usklađivanjem sa evropskim standardima kada je u pitanju finansijski nadzor”, navodi Jelić.Svako zatvoreno poglavlje znači da je crnogorsko zakonodavstvo u toj oblasti usklađeno sa evropskim.
“To će u konačnom značiti bolji kvalitet života svih građana Crne Gore, otvaranje vrata privredi jedinstvenom evropskom tržištu, veću pravnu sigurnost, efikasnije sudstvo i jača borba protiv korupcije, posebno kroz ispunjavanje završnih mjerila u poglavljima 23 i 24”, ističe Jelić.
Iz Ministarstva finansija je saopšteno “da je zatvaranje poglavlja 32 dokaz o ozbiljnosti reformi u finansijskom sektoru. Reforma sistema unutrašnje finansijske kontrole, jačanje interne i eksterne revizije, kao i uvođenje jasnih pravila odgovornosti, doveli su do transparetnijeg i odgovornijeg upravljanja novcem poreskih obveznika. Sredstva se planiraju i troše uz veći stepen kontrole, smanjen je prostor za nepravilnosti a rukovodioci institucija imaju jasno definisane obaveze i odgovornosti za odluke koje donose”.
“Ođe se postavlja pitanje da li sve navedeno važi i za samo Ministarstvo finansija”, pita Jelić.
U članu 39 i 40 Zakona o Budžetu i fiskalnoj odgovornosti napisano je da je za izvršenje budžeta države odgovoran ministar finansija, a za zakonito korišćenje sredstava odobrenih potrošačkim jedinicama odgovoran je budžetski izvršilac.
“Revizijom završnog računa budžeta za 2024. godinu od strane DRI ( dato ukupno 59 preporuka), utvrđeno je u finansijskoj reviziji da greške imaju materijalni i prožimajući efekat. Utvrđeno je da su pogrešna prikazivanje materijalno značajna gdje je data preporuka MF da ,,radi u skladu sa članom 9 Zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti”. Na reviziju pravilnosti dato je negativno mišljenje jer MF nije u ,,cjelosti uskladilo vođenje Glavne knjige sa važećim Pravilnikom o jedinstvenoj klasifikaciji računa za Budžet CG i budžete opština i na taj način ne obuhvata evidenciju svih poslovnih transakcija”, kazao je Jelić.
Takođe, ističe on, u MF ne postoje procedure sa operativnim pisanim upustvima za rad i utvrđenim odgovornostima za poslove koji se obavljaju u Državnom trezoru.
“MF ne postupa u skladu sa tačkom 147 Upustva o radu Državnog trezora, đe je definisano da će za svaki pojedinačni Finansijski sporazum ili odluku Evropske komisije Ministarstvo uputiti zahtjev banci za otvaranje posebnog računa Ministarstva za povlačenje sredstava dobijenih u okviru predpristupne pomoći EU. Takođe MF kroz informacioni sistem nije obezbijedilo potpunu evidenciju stanja i prometa vezano za donacije. MF nije iniciralo stvaranje zakonskih pretpostavki za donošenje podzakonskog akta kojim će se precizno definisati pitanje javnog duga a pogotovo postupak, evidentiranje otplate, usaglašavanja i izvještavanja o javnom dugu Crne Gore”, kazao je Jelić.
Ministarstvo finansija tvrdi on, svjesno, po ko zna koji put, krši Zakon o budžetu i fiskalnoj odgovornosti kada je u pitanju trošenje sredstava iz rezervi.
“Ministarstvo finansija je na osnovu ,,Zaključaka vlade” u decembru mjesecu 2025. godine preusmjerilo 65 miliona na račune 16 potrošačkih jedinica. Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti u članu 45 jasno je normirano da Vlada može između potrošačkih jedinica vršiti preusmjeravanje sredstava utvrđenih Zakonom o budžetu države u visini od 10 odsto od ukupno planiranih sredstava potrošačke jedinice. Međutim, Vlada je tokom prosle godine izmijenila uredbu ,” da se za potrebe finansiranja djelatnosti,” potrošačke jedinice neće biti ograničene da iz budžetske rezerve koriste sredstva do 10 odsto planiranim godišnjim budžetom. Dakle, potrošačke jedinice će na taj način koristiti sredstava koliko im je potrebno, samo ukoliko imaju saglasnost ministarstva finansija, što je suprotno važećem Zakonu o budžetu i fiskalnoj odgovornosti”, navod Jelić.
Na kraju, tvrdi on, prezentirane činjenice, suprotne su konstatacijama koje su saopštene od strane Ministarstva finansija u prilogu privremenog zatvaranja poglavlja 32 “da se primjenjuju najveći evropski standardi u upravljanju javnim finansijama”.
Preporučeno
“Ministarstvo finansija je naslabija karika u funkcionisanju, transparentnosti i odgovornosti u upravljanju novcem poreskih obveznika građana Crne Gore. Da bi se smanjio prostor za nepravilnosti i jačala finansijska disciplina potrebno je da MF realizuje preporuke DRI (59) iz Revizije završnog računa Budzeta Crne Gore za 2024. godinu,(kao i preporuke iz predhodnog perioda) kako bi se postigao visok nivo institucionalne zrelosti Ministarstva finansija u pridruživanju EU. Za konačno zatvaranje poglavlja, Crna Gora (Vlada i Ministarstvo finansija) mora pokazati punu primjenu preporuka DRI. Trenutno, institucije sprovode oko 70 odsto preporuka, ali EU traži da taj procenat bude još veći, posebno u dijelu koji se odnosi na odgovornost rukovodilaca za propuste u trosenju javnih sredstava”, zaključio je Jelić.
Video