Uz rast broja digitalnih servisa javne uprave, pokretanje strateških projekata i jače povezivanje naučnog, privatnog i državnog sektora, Crna Gora je napravila vidljiv iskorak ka modernijem, tehnološki zasnovanom društvu.
POOGLEDAJTE PREGLED NAJVAŽNIJIH DOGAĐAJA, STRATEGIJA I INOVACIJA U GODINI KOJA JE IZA NAS:KONFERENCIJE OKUPILE STRUČNJAKE, INVESTITORE I KREATORE POLITIKA
Tokom godine održano je više značajnih konferencija i foruma posvećenih tehnologiji, digitalnoj transformaciji i inovacijama.
U Podgorici je IT SPOT 2025 okupio stotine učesnika – IT profesionalce, startap zajednicu, predstavnike državnih institucija i međunarodne organizacije. Poseban fokus bio je na razvoju vještačke inteligencije, digitalnom obrazovanju i praktičnoj primjeni novih tehnologija u privredi.
Budva je bila domaćin nekoliko međunarodnih događaja. Među njima se izdvaja ICT 2025 – prestižna IEEE konferencija posvećena telekomunikacijama, 5G/6G rješenjima, internetu stvari i novim digitalnim uslugama. U istom gradu održana je i konferencija FINNO 2025, koja je povezala institucije, startapove i investitore u cilju ubrzanja zelene i digitalne tranzicije.
Game Changer festival u Tivtu doveo regionalne i svjetske govornike iz industrije kreativnih tehnologija i digitalnog marketinga.
AI I INOVACIJE ULAZE U JAVNU UPRAVU
Jedan od važnijih koraka tokom godine bio je rad na procjeni spremnosti države za primjenu vještačke inteligencije u javnoj administraciji. Dokument, izrađen uz podršku međunarodnih organizacija, postao je osnova za izradu nacionalne AI strategije.
Cilj je jasan: modernizovati način na koji država planira, pruža usluge i komunicira sa građanima.
Paralelno, kroz projekat MontEDIH, Crna Gora je dobila sopstveni digitalni inovacioni hub – dio evropske mreže centara koji pomažu malim preduzećima i institucijama da uvode nove tehnologije, od AI-a, preko interneta stvari, do naprednih računarskih sistema.
DIGITALNA UPRAVA: NAPREDAK, ALI PRISUTAN STRAH
Ministarstvo javne uprave nastavilo je sa digitalizacijom usluga kroz portal e-uprave, šireći broj usluga dostupnih građanima onlajn. Usvojen je i plan digitalizacije javnih servisa do 2027. godine, kojim se predviđa jača interoperabilnost sistema i bolja podrška lokalnim samoupravama.
Ipak, poput svih novih tehnologija, i digitalna tranzicija izaziva određene strahove u javnosti – posebno kada je riječ o tome kako će biti uređena i nadzirana.
AI DIREKTNO: CRNA GORA U VRIJEME AI IZAZOVA – SPAJIĆ, DUKA, ALABAR…
Premijer Crne Gore Milojko Spajić na ,,Open talk” razgovoru istakao je da vještačka inteligencija (AI) i te kako može postati jedna od ključnih razvojnih grana, zajedno sa drugim naprednim tehnologijama.
Ipak, kako je akcentovao, ljudi su centar svega.
Ministar javne uprave Dukaj istakao je da vještačka inteligencija više nije samo tehnološka inovacija, već savremena realnost koja oblikuje sve sektore privrede, javne politike i svakodnevni život građana.
,,Crna Gora je spremna da bude odgovoran, inovativan i hrabar akter u vremenu vještačke inteligencije“, kazao je Dukaj.
Direktor kompanije Eagle Hills Montenegro, investitor Mohamed Alabar kazao je tada da za male zemlje, dodaje Alabar, kao što je Crna Gora, i kao što je njegova zemlja, misli da će AI biti više šansa nego prijetnja.
Konferencija predstavlja nacionalni godišnji događaj posvećen vještačkoj inteligenciji i platformi za strateški dijalog o AI, inovacijama i ekonomskom razvoju Crne Gore, okupljajući na jednom mjestu donosioce odluka, poslovne lidere, investitore i predstavnike akademske zajednice.
CRNA GORA DOTAKLA SVEMIR: LANSIRAN SATELIT LUČA
Prvi crnogorski satelit Luča lansiran je 28. decembra ove godine, sa kosmodroma Vostočni. U orbitu ga nosi raketa Sojus.
Nakon nekoliko časova, satelit Luča uspješno je emitovao prvi signal iz orbite.
Primarna misija satelita je mjerenje kosmičke radijacije. Pored toga, satelit je opremljen kamerom koja će snimati vizuale sa visine od oko 600 km, kao i telekomunikacionim sistemima za prenos podataka ka Zemlji.
Ideja o pokretanju inicijative za prvi crnogorski satelit proistekla je iz ranih razgovora i entuzijazma grupe mladih ljudi, među kojima su bili Nikola Perović, Filip Jovićević i Nina Drakulić, dok je cjelokupna realizacija projekta, njegov tehnički razvoj i institucionalno vođenje sprovedeno u okviru organizacije Montenegro Space Research.
IZMEĐU AMBICIJE I REALNOSTI
Godina 2025. pokazala je da Crna Gora ima jasnu ambiciju da se pozicionira kao moderna digitalna država.
Rastuća mreža inovacionih centara, ozbiljne tehnološke konferencije i planovi za primjenu AI-a u javnoj upravi otvaraju nove mogućnosti. Njihov uspjeh, naravno, zavisiće od dosljedne primjene politika, ulaganja u kadrove i transparentnosti.
Preporučeno
I.K.
Video